බදුළු කෑ හාගල

කතරගම පාද යාත්‍රාව අහෝසි වීමෙන් පසු පාදයාත්‍රාවට යාමට සිටියන් සමග කොහේ හෝ කන්දයක් නගින්න යෑමට සිතා ගත්තෙමු. මා යන සියලු චාරිකා සටහන් කිරීම නොකෙරෙන නමුත් ආපදා සිදු වූ අවස්ථාවලදී අනාගතයේ ගවේෂයකයන් ගැන සිතා පමණක් මෙසේ සටහන් කරමි. මෙම චාරිකාව දුම්බර ගොස් මාඋස්සා ගා ගැනීමට සමාන වන නමුත් ඇතැම් විට මරණයක් දක්වා මෙය ප්‍රබල වන්නට තිබුණි.

මහඑළිය සානුවෙන් පෝෂණය වන බෙලිහුල් ඔය නිම්නයේ වන හාවාගල කන්ද අපේ අරමුණ වී තිබුණි. වැරදි උච්චාරණයක් නිසා හාවාගල යැයි වරදවා කියූ කන්දේ හරි නම හාගල විය. කලින් චාරිකාවලට සම්බන්ධ වූ විශ්‍යවිද්‍යාලයේ යාළුවන් දෙදෙනෙකුත් බාලදක්ෂයන් තිදෙනෙකුත් මෙවර චාරිකාවට සහභාගීවිය. මහරගමින් පාන්දර 5 හමාරට විතර හතර දෙනෙක් පිටත් වුණ අපිට පුවක්පිටියෙන් හා රත්නපුරයෙන් අනෙක් දෙදෙනා සම්බන්ධ විය. වැස්ස නම් නෑ. පට්ට හුළංලු. සබරගමුවෙ කැම්පස් එකත් වහලා හුළං නිසා එකෙක් කීහ. උදේ 9 හමාරට පසුව බෙලිහුල් ඔයෙන් බැසගත් අපි උදෙන්ම කා කඩයෙන් හාගලට පාර අසාගත්තෙමු. ඉදිරියෙන් වන පාසලක් තෙක් පයින් හෝ බසයෙන් ගොස්… කියා පාරක් කිව්වේය. ඔය ඉස්සරහින් යන්න තියෙන බස් එක 10.10 යනවා මුදලාලි කීවේය. බසයට නැගගත්තත් තවමත් උදේ 10 පමණක් වූ බැවිනුත් කන්ද පාමුලට ඇත්තේ කිමි 4ක් පමණක් වුණ නිසත් අවසානයේ පයින් යාමට එකග වුණි. පාරවල් දිගේ පයින් යන්න බෑ යකෝ කියා තම විරුද්ධත්වය මගේ උගත් මිත්‍රයන් දෙදෙනා කියා සිටියත් අපි ඒවා කනකට නොගත්තහ.

අපි පයින් බඩගාගෙන යන විට බස් රථය අපි පසු කර ගියහ. පාරේ හම්බවෙන හැමකෙග්ගෙන්ම හාගලට පාර ඇසීම අපි පටන් ගත්හ. තව දුරක් ගිය පසු භූමිතෙල් ගත්තේ නැති බව සිහි විය. පාරේ යන දෙතුන් දෙනෙක් කිව්වේ භූමිතෙල් බෙලිහුල්ඔය හන්දියේ හැර තිබෙන්නේ කඩ කිහිපයක පමණක් බවය. පහළ බැසීම කරදයක් බවත් භූමිතෙල් නැතහොත් වියළි දර ඕනෑ තරම් බැවින් එම විකල්වය ගත හැකි බව දක්ෂයෙක් පැවසීය. කෙසේ හෝ පොඩි කඩකින් භූමිතෙල් කාලක් ගැනීමට හැකිවිය. මේ ඉස්සරහින් තියෙන කන්ද මොකක්ද? නමක් නම් දන්නෙ නෑ. ඒකට යන්නෙ කොහොමද? එහෙම යන්න පාරක් නෑ. කොච්චර දුරද? මුදුනට කිමි 7ක් විතර තියෙනවා. උඩ තේ වත්තකට වැටෙනවා. හෝටන්තැන්නට යන්න පුළුවන්…. ආදි කතා මාත් එක්ක ගිය දක්ෂයා අසා ගත්තේය. භූමිතෙල් අරගත් අපි කදු දෙක සන්සන්දනය කළහ. හාගල අවිස්සාවෙල්ලේ බලනගලටත් වඩා කුඩා කන්දක් වුණ අතර අනෙක සිරීපාදය තරම් ගවේෂණාත්මක කන්දක් විය. හාගල මානා පදුරු වලින් පමණක් හෙබි නිරුවත් කන්දක් වූ අතර අනෙක පයිනස් ඇති හරිත වර්ණ කන්දක් විය. තීරණය අලුත් කන්දට යාමයි. මගදිගට හමුවන කඩවලින් භූමිතෙල් ගනිමින් හා තක්කාලි කමින් අපි අලුත් කන්ද ඇති දෙසට පිටත් විය. සෙලින්කෝ ප්‍රජෙක්ට් ලෙස හාගලට ඇති පාර නොදැක්කා සේ ගිය අපිට පාරෙ යන්න බෑ මේ කුඹුර මැද්දෙන් යන් ලෙස දක්ෂයා කිව්වද දෙසැරයක්ම ඔහුට ඉඩදී තිබූ බැවින් අපි මහපාරේ යන්නම තීරණය කළෙමු. පසුව කන්ද එක පැත්තකටත් අපි එකපැත්තටකත් යන බව තේරුණෙන් මහපාර පසෙක දමා අපි කුඹුරකට පල්ලම් බැස්සෙමු. කුඹුරේ අසන්නයේ වු දොළ පාරකින් නාගත් අපි කුඹුර පසු කර එහා පැත්තේ ගමට ගොඩ වුණි.

ඔන්න ඔය පොඩි කනත්ත ගාවින් උඩට අඩිපාරක් ඇති කීවේ ගැමියෙකි. අඩිපාර පටන් ගත්වනම ගෙඩි පිරි වෙරළු ගසකි. සියල්ලන්ට ඇතිවන්න ගෙඩි කැඩීමට නටන්නා ලැහැස්ති වූ නමුත් ගසේ සිටි වද බිදන කූඹි නිසා මා එය වැළැක්කුවෙමි. පාත අතුවලින් ඇති පමණ ගෙඩි කඩාගත් අපි පිටත් විය. මහකැලය පසු කර අපි අමාරුවෙන් ගොඩ වුණේ පයිනස් කැලයටයි. මහකැලයේ කටු පදුරු වලින් දුකට පත්ව සිටි අපිට යටි රෝපණයක් නැති පයිනස් කැලය පරනිම්මිත වසවර්තිය විය. නමුත් පැයක් යන්ට මත්තෙන් එය අවීචි මහණරකාදිය පමණක් විය. කාලකණ්ණි සුද්දන්ගේ වගාවක් වූ පයිනස් ගස් යට ඇති නොදිරන පත්‍ර හේතුවෙන් තබන අඩියක් අඩියක් පාසා ලිස්සන්න විය. අඩි 15ක් පමණ පහළට ලිස්සා වැටුණ දක්ෂයා නිසා කණ්ඩායමේම ධෛර්‍ය හීන විය. පෝලිමක් ගසා කොළ ඉවත් කරමින් අඩියෙන් අඩිය අපි ගමන් කළෙමු. කොළ වලට යටින් ඇති නිසරු පොළව පවා වීදුරු කටු තරම් කෘර විය. වරක් නැවෙතෙමින් නිදාගනිමින්ද තවත් වරක් පහළට ගල් විසි කර වැඩිම දුරක් යන ගල් දිහා බලමින්ද පයිනස් ගෙඩි වලින් ගහ ගනිමින්ද කල් යැවුවෝය. මන් නම් කියන්නෙ අපි තාමත් පරක්කු නෑ බහුතරයකගේ මුවේ වූයේ එයයි. පයිනස් කැලය ඉවර වන විට හවස 4.30 පමණ විය. හාගල කන්දේ වතුර ඇතැයි කියූ බැවින් අපි ලග වූයේ උගත් මිත්‍රයෙක් ගෙනා ආ ලීටර 4 වතුර බෝතලයක් හා බීම බෝතල් 2ක් පමණි. කන්දේ බෑවුම නිසා රෑවෙන්න මත්තෙන් වතුර හා ඉන්න හිටින්න තැනක් සොයා ගත යුතුය. උගත් මිත්‍රයන් දෙදෙනාව තබා අනෙක් හතර දෙනා ඒ සදහා පිටත් විය. හතර දෙනාම කන්ද මුදුනේ හමුවූයේ මුදුන හැර කිසිම තැන්නක් සොයා ගත නොහැකිවූ බැවිනි. ඇවිදගන්න බැරි තරම් වේගයෙන් ආ සුළං නිසා එය ඇතැර අපේ තීරණය හැකි තරම් තැන්නක් හමුවනකන් පල්ලම් බැසීමයි. එවිටත් හවස 5 හමාරත් අසන්න වූ බැවින් අපි ඉක්මනින් පල්ලම් බැස්සහ.

දැනටමත් හොදටම විජලනය වීම නිසාත් හෙම්බත් වී සිටි අපි පයිනස් කැලයේ ලිස්සමින් බසින විට තවත් හෙම්බත් විය. වරෙක් පය ලිස්සීම නිසා අඩි 10ක් පමණ වේගයෙන් පහළට ලිස්සා ආ මා අත තබා බේරා නොගන්න ඔළුව කුඩුපට්ටම් වන්නට තිබුණි. එයින් නොනැවතුණු මා තවත් අඩි 15ක් පමණ ලිස්සා වැටුණි. වේදනාකාරී වුවත් පයිනස් වල ලිස්සීම එදා විල්ශෙයාර් රක්ෂිතයේ කළාක් මෙන් විනෝද ජනක විය. මාත් ආසයි ලිස්සන්න කී වෙදා තිබූ පළවෙනි අඩියෙන්ම මා සිටි තැනට අඩි 20ක් පමණ ලිස්සා ආවේය. අපි ලිස්සනවා දැක අනෙකුන්ගේ ධෛර්‍ය තවත් හීන කළහ. අනේ තවත් යන්න බෑ බන් උගත් මිත්‍රයන් දෙදෙනාත් නටන්නත් තරයේ කියා සිටියෝය. වැටි වැටී හෝ වතුර බෝතලය අතේ ගෙන ඒම පිළිබදව අපි නටන්නාට ස්තූති විය යුතුය. දැන් හවස 6.30පමණ වුණ නිසාත් පල්ලම් බැසීමෙන් තැන්නක් සොයා ගැනීම භයානක නිසාත් පයිනස් ගස් බදාගෙන බෑවුමේ නිදා ගන්න තීරණය කළෙමු. තරමක් ලගින් ඇති ගස් කිහිපයක එක ගහකට දෙදෙනා වන පරිදි අපහසුවෙන් රාත්‍රි ආහාර ගෙන නිදන්න පටන් ගත්හ. ඈත කැලෑ ගිනි තබනවා දැක බයට පත් වීමත්, පෙම්වතියට GPS අගයන් කීමත් වැනි විනෝද ජනක අවස්ථා කිහිපයක් පසු විය. කදු මුදුනේ සීතල සමග හමා එන දැඩි හුළගත් බෑවුමේ කොන්ද තබා ගෙන සිරස් අතට නිදන්න වීමත් නිසා මට තනියම පල්ලම් බහින්න සිතුණේ වරක් හෝ දෙවරක් නොවේ. යන්න බැරි එවුන්ට බම්බුගහගන්න කියා බහින්න තරම් තරහක් සිතේ ඇතිවුණි. කූඩාරම් රහිතව මේ කල කදවුරුකරනය මට කවදාවත් අමතක නොවනු ඇත.

පාන්දර තෙක් නිදාගන්නවා යැයි කියන බොරුව කල අපි පාන්දරම පල්ලම් බැස්සෙමු. පයිනස් වවපු එවුන්ට හතර වරිගයටම බණිමින් දැඩි බෑවුමක් ඔස්සේ අපි දේශීය වනාන්තරයකට බැසීමට තීරණය කළෙමු. අනේ අපිට බෑ බන් ඔහෙ යන්න දුර්වලයන් කීවත් අපි දැඩි තීරණයකින් යුක්තව පල්ලම් බැස්සෙමු. මෙතෙක් වතුර උගුරු දෙක තුනක් පමණක් ලබා සිටි අපිට නිම්නයට ඇතුළත් වෙත්ම වතුර දක්නට ලැබුණේය. එයින් ප්‍රමෝදයට පත් අපි ඇති තරම් වතුර බී ගෙන ආ සියලු කෑම උයන්න විය. කිරි තේ, බිස්කට්, හකුරු, පුච්චපු අල සියල්ල කෑමෙන් පසු දක්ෂයා වෙරළු තම්බා මිරිස් සීනි දමා දැටත් කටට කෙළ උනන කෑමක් සැදීය. වෛද්‍ය උපදෙස් මත වෙදා හැර හැමකෙක්ම වෙරළු කා ප්‍රීතියෙන් ඇල පාර දිගේ ගමට පල්ලම් බැස්සහ. මේ ඇල අසල කොළ හා රතු පාටින් වූ ඇටඹ ලෙස අනුමාන කල කුඩා අඹ වර්ගයක්ද අපි කෑ නමුත් ඇඹුල් ගතිය නිසා අතැර දමන ලදී.

ගමට බැසගත් අපිට මුලින්ම වුවමනා වුණේ හොදට නා ගැනීමටයි. එයට පාන්තුඩාව ලෙස කුඹුරෙන් එහා පැත්තේ වූ අපි ආ බස් පාරේ වුණ තැනකට යන්න තීරණය කළෙමු. සෙලින්කෝ ප්‍රජෙක්ට් ඇති පාර අසලට පැමිණි අපි දවල් කැම සාදා ගත හැකි කඩයක් සොයන්නත් අනෙකුන් නාන්නත් කතා වීය. මාත් උගත් මිත්‍රයෙකුත් ආහාර සදහා පිටත් විය. උයන්න නම් ඉතින් වෙලා යනවා. පුතාලා දෙන්නට ඕනෙ නම් කෑම ටිකක් දෙන්න පුළුවන්… කඩේ වූ නැන්දා කෙනෙක් කීය. අනේ එපා කෑ අපි කඩයෙන් බනිස් හා විස්කෝතු ගෙන යද්දී එයට කෙසෙල් ගෙඩි 5ක් නොමිලයේ දීමට තරම් ඒ ගැමියන් හිතවත් විය. ගෙඩි 5ක් 6ට බෙදන්න බෑනෙ බන් කී අපි දෙදෙනා ගෙඩි 2ක් කා ඉතිරිය ගෙන ආවෝය. පානතුඩාවට යන පාරේ කතා කරමින් පල්ලම් බැසි අපිට කතාව නිසාම පාර සොයා ගන්නට නොහැකි විය. ගෙදරකින් පාර අහන්න ගිය අතර තුරේදි එහි වූ මැංගුස් තරම් වූ ගසක් මා හිත ගත්හ. එහි දම් පාටට කරාබු ගෙඩි තරම් ඉදුණු ගෙඩි විය. ගෙඩියක් ගෙන පෙර මා කර ඇති ලෙසට සුවද බැලුවෙමි. වස ගඩියකින් වන්නාක් තරම් සැර ගදක් නොවුයෙන් නියපොත්තෙන් පොඩ්ඩක් කඩා කෑවෙමි. දං ගෙඩියක් මෙන් පැණිරස ගතියෙන් යුක්ත වූ නිසා ගෙඩියක් කෑවෙමි. කා අවසානයේ කරාබු ගෙඩි මෙන් කට කාරන ගතියක් වූ විය. ඕවා කන්න එපා යකෝ. මොනවාද දන්නෙ නෑ… ලෙස උගත් මිත්‍රයා කීවත් මම තව ගෙඩියක් කෑවේමි. කට කාරන ගතිහ තරමක් වැඩි විය. එය අමතක කර අපි පානතුඩුවාවට පැමිණියහ. මා ගෙඩි කෑ ගස මෙන්ම ගසක් වූ බැවින් එහි ඡායාරූප දෙකතුනක් ගත්තෙමි. සීතල නිසා ස්නානයට වැඩි වෙලාවක් නොවීය. නැවත බෙලිහුල්ඔය හන්දියට බැස කොත්තු හා බත් කා කුස පුරවා ගෙන ගෙදර ආවෝය.

මේ කතාව ලියන්න හේතු වූ කාරණාව පැමිණෙන්නේ දැන්ය. ගෙදර පැමිණි පසු සාමාන්‍ය විඩාව හැර කිසිදු අපහසුවක් මට නොවීය. ආපු ගමන් නා කියාගෙන නිදාගත්තෙමි. උදේ පාන්දර 4 පමණ ඇග කසන්න විය. මදුරුවන් නිසා වෙන්න ඇති සිතා නිදාගත්තත් නින්දු නොගියේය. උදේ නැගිටින විට එක් ඇසක් අසල ඉදිමී තිබුණි. අසාත්මිකතාවයක රෝග ලක්ෂණ වූයෙන් මම ප්‍රථමයෙන් කළේ නියපොතු ටික කපා දැමීමයි. ආච්චිගේ උපදෙස් අනුව පිරිටන් පෙත්තක් බිව්වෙමු. එය අමතක කර මම දවස් 2 3ක් වැඩට ගියෙමි. තමුත් මෙහි අඩුවක් නොවන බැවින් වෛද්‍යවරයෙක්ගෙන් බේත් ගත්තෙමි. මොනාද කෑවෙ ඔහු කෙළින්ම අහපු ප්‍රශ්නයයි. මුකුත් නෑ යි මම කීවේ චාරිකාවේ කැ ගෙඩි ගැන උනන්දුවක් නොකරයි. ඔහු දුන් බෙහෙත් වලට දිනයක් ඇතුළත අඩුවක් විය. නමුත් අනිත් දවසේ කැසිල්ල හොදටම වැඩි විය. දවස් 7ක් වන විටත් කැසීම නිසා හොදට නින්දක් නැති නිසා අම්මා සමග රෝහලට ගියෙමි. මේක මොකක් හරි අසාත්මිකතාවතක්; ලේ පරීක්ෂණයක් කරන්න ඕනෙ; බේතක් දීලා බලමු; නවත්තන්න වේවි; වෛද්‍යවරිය කිව්වේ එහෙමයි. ඉරිදා ඇති වැඩ කන්දරාව සිහිපත් කර මා රෝහලෙන් බලෙන්ම එළියට පැමැණියේ තවත් බෙහෙත් ගොන්නක් රැගෙනය. ආ විගස මා ගත් ඡායාරූප මූණුපොතේ ගස්වැල් ගැන කතා කරන සමූහකට දැම්මෙමු. ඕක් ගෙඩි වෙන්න ඇති ලෙස ඇරඹි එයින් මෙය බදුල්ල ලෙස අවසානයේ තීරණය විය. බදුල්ල කියන්නෙ හලාහල විසක්. මහ බදුල්ල, කහ බදුල්ල හා කබර බදුල්ල ලෙස වර්ග 3ක් ලංකාවේ ඇත. මෙහි කබර බදුල්ල ගහක් යටින් ගියත් දෙබරුන් ඇන්නා සේ වන මාස ගණනක් බෙහෙත් කරන්න වේ. වහාම බෙහෙත් කරන්න. දැනටමත් පරක්කු වැඩියි. එදා මට සිංහල වෙදකම ඉගෙන ගන්න අයියා කෙනෙක් තම ගුරුදේවයන්ගෙන් මෙයට බේතක් කීවේය. මස් මාළු මුකුත් කන්න එපා. කූර තම්පලා ඉස්ම එළගිතෙලෙන් දියකරලා ඇගේම ගාන්න. දැන් විෂ තියෙන්නෙ බඩේ නෙමේ. හමේ. එය සරල වෙදකමක් විය. ඇග පුරාම එළගිතෙල් ගල්වා අප්පිරියාවෙන් රැය පහන් කළේ අධික කැසිල්ල මධ්‍යයේය. නමුත් උදේම ස්නානය කල පසු කැසිල්ල බොහොමයක් හොද වී තිබුණ. සිංහල වෙදකමේ විස්මය මට දැනුණ අවස්ථාවකි. එකෙකින් විෂ හමෙන් අදින විට අනෙකෙන් එය නැවත හමට නොයා තබා ගනී. එළගිතෙල් තේරීම කෙසේ වෙතත් කෙළක් ගස් අතරින් කූරතම්පලා තෝරාගනෑම සිංහල වෙදකමේ විශිෂ්ටත්වය කියා පායි. කෙසේ හෝ මේ ලිපිය ලියන අද දිනට සති 2ක් වන මුත් තවමත් රාත්‍රී කාලය ගවෙන්නේ කසමින්ය.

ප.ලි – බදුල්ල ලෙසම හොඩල ලෙස වැල්දොඩම් වලට සමාන පැණි රස වස වර්ගයකුත් ලංකාවේ ඇත. තව මොනා තියෙනවාද දන්නෙ නෑ.

දූවිලි

මට හරි යන කර පටියක් ගන්න බැරි වුන නිසාම සුපිරි වෙළද සැලෙන් එලියට බැහැලා වට පිටේ කඩ වල කර පටි බල බලා ආවා. පාර අයිනෙ පඩිපෙලක් යට පුංචි කඩයක මට ඕන දේ තියනවා මන් යන්තන් දැක්ක නිසා ගොඩ වැදුනා. ඕන දේවල් අරගෙන එලියට බහිනකොට ඇගේ වැදුනෙ පුංචි කෙලි පැටියෙක්. මගෙ හිත අතීතයට ගියා. මගේ අතීතය ඇගේ වර්තමානය වෙලා. සෙල්ලම් බත් උයන්න බෝනික්කො නලවන්න ගෙදරට වෙලා ඉන්නෙ නැතිව ඇය පාරෙ වාහන දිහා බලන් ඉන්නවා. වාහන වල යන පොඩි උන් දිහ බලන් ඉන්නවා. ඇගේ අනාගතය ගොඩ දාන්න අම්මයි තාත්තයි පාරෙ මිනිස්සුන්ට බාල්දු වෙනවා. දුවේ! උඹ කවදා හරි ලොකු වේවි. උඹේ වයසෙ වුන් පාසල ඇරිලා ගෙදර යනකොට උඹට කඩයට එන්න වේවි. අම්මා තාත්තා නැති වෙලාවට වෙළදම් කරන්න වේවි. අනිත් වුන් සෙල්ලම් කරනකොට උඹට වාහන ගනින සෙල්ලම විතරක් කර කර ඉන්න වේවි. වේලක් දෙකක් නොකා ඉන්න වේවි. දස බිම්බර මාර සෙනග උඹව කන්න හදාවි. පාරෙ දූවිල්ලෙක් උඹ වැහිලාම යාවි. ඒ දූවිල්ල පිහගෙන ඉගෙනගෙන ලෝකය දිණුවොත්. උඹේ ළමයින්ට ඉස්කෝලෙ ඇරිලා ඇවිල්ලා සෙල්ලම් කරන්න පුලුවන් වේවි. අද උඹ බලන් ඉන්න වාහනේක යන්න පුලුවන් වේවි. ඒ වාහනෙන් සුපිරි වෙළද සැල් වලට යන්න පුලුවන් වේවි. ඒකට ගියාම තමන්ගෙ කඩේ ආයෙත් මතක් වුනොත් දුවගෙන වරෙන් ඒ ලෑලි කඩයකට.

ප.ලි – ආදරය කරපන් උඹ හුස්ම ගත් දූවිල්ලට.

ශාන්තිකර්ම වලින් ඉතිහාසය

ලංකාවේ ශාන්තිකර්ම වල උපත් කතා බොහොමයක් තොරතුරු ඓතිහාසික සංසිද්ධීන්ට අදාළ භාරතයට සම්බන්ධකම් ඇති ඒවාය.

පත්තිනි දෙවඟනගේ උපත මධුරාපුරය හා සම්බන්ධ වී ඇත. සූනියම් යාගයේ උත්පත්තියට මුල් වූ මහ සම්මත රජු භාරතීය සම්භවයක් ඇති රජෙකි.

දෙවොල් මඩුවේ පුරාවෘත්තයට අනුව රුවන්වැල්ලේ ප්‍රථමයෙන් පවත්වන ලද මඩු යාගය හිස රුජාවක් සංසිඳවනු සදහා කේරළයේ රජ කළ සේරිමාන් රජුට කරන ලද්දකි. මේ යාගයේම පුද ලබන දෙවොල් දෙවි දක්ෂිණ භාරතයේ ස්වර්ණ කුදුප්පර නුවර සිට නැව් නැග පැමිණ, සිය තෙද බල පා සීනි ගම් තොටින් ගොඩ බැස්සේය. ස්වර්ණ කුදුප්පර නුවර පිහිටියේ කාලිංගයේ බවත්, දෙවොල් සත්කට්ටුව යනු බොළඳ සිටාණන් හට දාව සිරීමා කුමරියගේ කුසන් උපන් දරුවන් සත් දෙනා බවත් පැවසේ.

සන්නි යකුට උත්පත්තිය ගෙන දුන් ලිච්ඡවී රාජ පරම්පරාව බෞද්ධ සාහිත්‍යයට සම්බන්ධකම් ඇති භාරතීය රජ පෙළපතකි. සංඛපාල රජු යනු ලිච්ඡවී පරම්පරාවේ රජකි. රිද්දි යාගයේ පුද ලබන රිද්දි බිසෝවරු විල්ලෝඩි දේශයේ ඉපිද ලංකාවේ වලවේ ගංතෙරට ආසන්න උසන්ගොඩින් ගොඩබට පිරිසකි. මහාසෝන් සමයමට පසුබිම් වූ පුරාවෘතිය භාරතීය හින්දු සාහිත්‍යය සමග මිශ්‍ර වී ඇත. බස්ම අසුරයා දවා පුළුස්සන ලද සොහොනෙන් මහාසෝනා උපන් බවට විශ්වාසයක් ඇත.

කොහොඹා කංකාරියට සම්බන්ධ මලය රජුගේ උත්පත්තිය රාමායණයට සම්බන්ධව ගෙතී ඇත. මලය රජු තුන්කට්ටුව ලෙස හදුන්වන්නේ සීතාගේ කුස උපන් සඳලිඳුත් තවුසා විසින් මලකින් හා ඊතණ ගසකින් මවන ලදැයි පැවසෙන මල රජ හා කිත්සිරුත් යන තිදෙනාය. කළුයාකාගේ මව හිමාලයේ විල් තෙරකට අධිපති කුවේණි නැමැත්තියක් බව පැවසේ. ඊරා යකා උපන්නේ ශයිරාෂ්ඨ දේශයේය.

වඩිගපුර නුවර වඩිග රජුන්ටත් තුසරි බිසවුටත් උපන් ඔඩ්ඩි කුමාර හෙවත් සූනියම් යකාය. කාසි රටෙහි අඬිගුරා දාව ආඬි මවගේ කුසයෙන් අභිමාන යකා උපනී. තොට යකාගේ උපත්තිය මහා සම්මත රාජ පරම්පරාවට සම්බන්ධය. කළු කුමාරයාගේ එක් උත්පත්තියක් නීල මහා යෝධයා සමග ගජබා රජු සොලී රටේ ආක්‍රමණය සදහා පිටත්ව ගිය බවත් සොලී රටේදී ස්ත්‍රී පුරයට ගිය නීල එහිදී මරුමුවට පත්ව කළුකුමාර නමින් උපන් බව කියැවේ.

මේ අනුව පැහැදිලිව සිංහල යාගකරනයට සම්බන්ධ පුරාවෘත්ත යක්ෂ දේව උපත් බොහෝමයකට භාරතීය සම්භවයක් ඇති බවකි. ඈත අතීතයේ පටන් සමීප සම්බන්ධතා පැවුත්වූ රටවල් දෙකක් වන ශ්‍රී ලංකාව හා භාරතය අතර ඇතිවූ මෙවන් සබදතා ඇතිවීම පුදුමයට කරුණක් නොවේ. මහා සම්ප්‍රදායක් වූ භාරතීය සංස්කෘතියේ බලපෑම් චූල සම්ප්‍රදයක් ලෙස සැලැකිය හැකි ශ්‍රී ලංකාව කෙරෙහිද ඇති වීම වැළැක්විය නොහැකි කරුණකි.

ඇබෑසිය – චූල සම්ප්‍රදායේ ඇති නැටුම් හා ජන ගායනා භාරතයේ මහා සම්ප්‍රදායේ නැටුම් හා ජන ගායනා සමග විමසන්න.

ප.ලි – මෙය ජයසේන කෝට්ටගොඩ මහතාගේ පහතරට ශාන්තිකර්ම සාහිත්‍ය පොතේ පිටු 254 – 256 තිබූ විස්තරයක අනුවාදයකි. මෙහි තද අකුරින් දක්වන නම් ඇත්තන් ලංකාවේ සිටි බව හා ස්ථාන ලංකාවේ බවට ඔප්පු කිරීමට, අදාළ ශාන්තිකර්මයේම උපත් කවි හා ඔබේ සාමන්‍ය දැනුම ප්‍රමාණවත් වනු ඇත.

ආශා නැතිද මාත් එක්ක තනිව ඉන්න…

සංචාරකයෙකි.
ගවේෂකයෙකි.
රට පුරා කඳු තරණය කරන්නෙකි.
සුන්දර කඳු මුදුනක, දිය ඇල්ලක මුදුනකට ගිය හැන්දෑවක
මුලු පරිසරයම මී දුමෙන් වැසී යාමට මොහොතකට පෙර
ඔහුට මතක් වන්නේ ඇයයි.
මිතුරන් සමග නොව ඇය සමග තනීවීමට ඇත්නම්…
දුර්ග ගෙවා ආ මග අමතක කර
නෙළු මල් පිපුණු පිනි වැටුණ තණ පත් මත ඇවිදින්න
මගේ සිහින සානුවේ
වලාකුළු වලින් වැහුණු තැනක
කූඩාරමක් ගහගෙන
සීතලට තුරුල් වෙලා ඉන්න
ආශා නැතිද මාත් එක්ක තනිව ඉන්න…

මීදුම් දුමාරයේ
සීතල හැන්දෑ යාමේ
සිහින ඇන්ද සානුවේ
ආශා නැතිද මාත් එක්ක තනිව ඉන්න
කොළ පාට හැළුණු ඈත නිම්නයේ

නිශා නින්ද ඇහැරවා
මල් බිඟුන්ටත් හොරා
ආශා නැතිද මාත් එක්ක තනිව ඉන්න
කොළ පාට හැළුණු ඈත නිම්නයේ

වලාවකින් හැඩ දමා
කූඩාරමක් එහි තනා
ආශා නැතිද මාත් එක්ක තනිව ඉන්න
කොළ පාට හැළුණු ඈත නිම්නයේ

බාගන්න

ප.ලි – තේරුමක් නැහැයි කියූ ගී පදවලට මා දුන් තේරුමයි. සැබෑ තේරුම මමද නොදනිමි. පද මෙන්ම සින්දුවේ සංගීතයත් මතක් කර දෙන්නේ ඒ සංචාරකයායි.

මා එකෙක් පමණි

මා උපන්නේ තනියමය.
හෙට මිය යන්නේද තනියමය.
සුදු පාට මල් ගහ පුරා පිපී සිනාසුනත්,
පැණි බොන්න අරුන් ආවත් ,
මුන් ගියේ නහය පුලුටු කරගෙනය.
ඉදුණු ගෙඩි ඇපල් දොඩම් තරම් රස නැත.
ඒ නිසා කවුරුත් දැන් කන්නේ නැත.
පැහිච්චා ලුණු සමග, කියනකොට කටට කෙල ඉනුවත්
එය දැන් බඩදරුවන්ට පමණි.
තම්බා වෙරළු අච්චරු හදන්න මුන්ට වෙලාවක් නැත.
මුන්ට මගෙන් වැඩක් නැත.
ඕවයින් මක් කරන්නද, කවදා හරි දරට තමා
එකෙක් කියනවා ඇසුනි.
නමුත් මට දැන් ආඩම්බර විය හැක.
හදා වඩා ගන්න මවෙක් පියෙක් නොසිටි මා
මුන්ගෙන් වතුර බිඳක්වත් නොමැතිව තනිවම වැඩුනෙමි.
දූවිලි කකා මුන්ට හෙවන දුන් මම දැන්
විදුලි රැහැනටත් වඩා උසය.
එයම හේතුව කොටගෙන හෙට මාව කපා කොටා දමනු ඇත.
මමය මාගේය කිසිත් නැතිව මා නිවන් දකිනු ඇත.
මුන් තවමත් සසරේ දුක් විදී.

ප.ලි – මට දුක මන් ගැන නොවේ. මුන් ගැනද නොවේ. මන් තරම්වත් වැඩක් නැති අනෙක් ගස් ගැනය.

ඒ කාලෙ සිද්ධ වෙච්ච කතාවක් මේ

පොඩි කතාවක් මතක් වුණා. ඔන්න යටගිය දවස බරණැස් නුවර තිබ්බ රටේ එක රජ කෙනෙක් රජකම් කරගෙන යනවා. (දැන්අහන්න එපා බ්‍රහ්මදත්තද කියලා. එයා නෙමේ.) ඉතින් මේ රටේ හැමෝම කළේ ගොවිතැන. එදා වේල කාලා ඉන්න ගොවියන්ට සල්ලි ඕන වුණේ ඇදුමක් ගන්න, ආයුධයක් හදාගන්න, තොරොම්බල් කෑල්ලක් ගන්න වගේ දේවල් වලට විතරයි. උඩට අඳින එක රජතුමා තහනම් කරලා තිබ්බ නිසා ඇදුම් වලටත් වැඩිය වියදමක් නෑ. රජතුමාගේ නීති තමා නීති. ඒවා කොහෙවත් පොතක ලියලා නෑ. එතුමාට හිතුණ විදිහට තමා තීන්දු දෙන්නෙ. සමහරකට මේකෙන් අසාධාරණයක් නොවුනාම නෙමේ. රටේ කසාද බඳින්න පුළුවන් රජතුමාට විතරයි. ඒක නිසා රජතුමාට දෙතුන් දෙනෙක්ම හිටියා. රජතුමාට රටේ දෙතුන් පලක මාළිගා තිබ්බා. වෙන මිනිස්සුන්ට මාළිගා වගේ ලොකු ගෙවල් හදන්න බෑ. කටුමැටි ගෙවල් තමා ඒගොල්ලො හැදුවෙ. අඩුගානෙ සුදු හුණුගාන්නවත් දුන්නෙ නෑලු. රජාට යන්න දෝලාව, අස්සයො, අලි වගේ වාහාන තිබ්බා. මිනිස්සු ගියෙ පයින්ම තමා. මොනා වුණත් ඉතින් රජානෙ කියලා මිනිස්සු ඕවා වැඩිය හිතන්න ගියෙ නෑ. කාලා බීලා හිටියා.

ඔන්න දැන් තමා කතාවෙ හොදම කොටහ. මේ රටට හුගාක් දුරින් තියන රටක නැවක් කුණාටුවකට අහුවෙලා හෙම්බත් වෙලා මේ රටට පා වෙලා ආවා. ඒ නැවියො දැක්ක රට්ටු ඒයාලාට හොදට සැලකුවා. ටිකක් විපරම් කරලා බලපු නැවියන්ට තේරුණාමේ රටේ ඉන්නෙ දුෂ්ට රජ කෙනෙක් කියලා. එක නැවියෙක් ගමරාලට කරුණු පැහැදිලා කළා. මෙහෙ හරියට නීතියක් නෑ. එයාට විතරයි මාළිගා. එයාට හොදයි කියලා හිතෙන නීති. එයා වගේ ලස්සනට අදින්න ඔහේලා කැමති නැද්ද? උඹලා හැමදාම ගොවිතැන් කරලා හිටියොත් ළමයින්ටත් ඔහොම තමා ඉන්න වෙන්නෙ. එහෙම නෙමේ උඹලාත් දියුණු වෙන්න බලපන්. එතකොට අනාගතේ උඹලාටත් දෝලාවක යන්න පුළුවන් වේවි කියලා කිව්වා. ගමරාලටත් තේරුණා මේ රජා ඉන්නකන් මුකුත් කරන්න වෙන්නෙ නෑ කියලා. ගමරාල මේක ගම මහගේට කිව්වා. ගම මහගේ කෝරළේගෙ නෝනාට කිව්වා. ඔහොම ඔහොම මුලු රටම මේ දුෂ්ට රජාගෙ දුෂ්ට කම් දැනගත්තා. වෙන මොනා වෙන්නද? මිනිස්සු කැරැල්ලක් ගහලා රජාව අල්ලලා මැරුවා.

එදයින් පස්සෙ ඔක්කොම වෙනස් වුණා. රජා කියන නමම අයින් කරලා ජනාධිපති කියලා ඔක්කොම කැමති එක්කෙනෙක් පත්කළා. දැන් නීති තියෙන්නෙ පොතේ තියන ඒවා විතරයි. ඕන කෙනෙක්ට නීතියෙන් එක්කෙනෙක් කසාද බදින්න පුළුවන්. ඕනකෙනෙක්ට තම හැකි පමණින් ගෙයක් හදාගන්න පුළුවන්. තමන්ට කැමති විදිහට අදින්න පුළුවන්. වාහනයක් ගන්න පුලුවන්.

දැන් ඉතින් ගෙයක් හදන්න ගොවිතැන් කරලා මදි. සල්ලි හොයාගන්න මිනිස්සු වෙන රස්සා කරන්න පටන් ගත්තා. එකෙක් ලොකු ගෙයක් හැදුවාම අනිකා ඊට වඩා ලොකුවාට හැදුවා. එක ගේක මගුලක් කන්න ගිය ගානට වඩා අනිත් ගෙදර මගුල් කෑවා. පුලු පුළුවන් විදිහට ලොකු ලොකු වාහාන ගත්තා. සල්ලි මදිවෙනකොට සල්ලි තියෙන කට්ටියගෙන් පොලියට ගත්තා. ඒ සල්ලිගෙවන්න ආයෙ රස්සා කළා. පස්සෙ කාලෙක මිනිස්සුන්ට තේරුණා රස්සාවෙන් එන පඩියට කවදාවත් ජීවත් වෙන්න බෑ කියලා. මිනිස්සු උත්ඝෝෂණ කරන්න ගත්තා ජනාධිපති ඉස්සරහ. අනේ ඔය ඇති කතාව. ඉතින් ඒ මිනිස්සු හුගාක් කල් සතුටින් ජීවත් වුණා.

ප.ලි – මෙච්චර කියලත් එපා වුනේ නැත්නම්, වෙන වැඩක් නැත්නම් උක්ත රජු හා වර්තමාන ජනාධිපති විමසන්න.

අත්තා

අපේ ආතාට දැන් වයස 80ක් විතර ඇති. 100ක් වුණා නම් මට කටක් ඇර සීයා කිය හැක. ආතාගේ තාත්තා අපිට මුත්තාය. මට අවුරුදු 15ක් විතර වෙනකොටත් මුත්තා යහතින් සිටියේය. මුත්තා එලොව යන අවුරුද්ද වෙනකන් අවසන් කාලය ගෙව්වේ හරක් බලාගනිමින්ය.

තාත්තාගෙ දේ පුතා නොකළොත් නොට්ටිගෙ පුතාය. අපේ පුංචිගේ පුතාට අපලයක්ද මොකකද එහෙකට කිරි හරකෙක් නිදහස් කරන්න බඩදරු එළදෙනක් ගෙනාවාය. එළදෙනගේ කටයුතු ආතා භාරගත්තේ කැමැත්තෙනි. ඇයගේ පැටවා හමුවුන පසු කිරි දෙව්වේ ආතා විසිනි. පුංචිගේ බලකිරීමට එළදෙන කොහෙටදෝ බාර දුන් නිසා ආතා නැවත තනි වුණි.

නමුත් පුංචිට හොරා එළදෙනක් මිලට ගෙන ඇගේ වැඩකටයුතු කරන්න ආතා බය වුණේ නැත. පහළ ඕවිටෙත් ගැරජය අසල පේර කැලෙත් ඇය සුවසේ ජීවත් වුණි. ඇයටත් පැටවු ලැබුණෙන් අපිට එළකිරි වැරදුණේ නැත. ඕවිටේ සිට පේර කැලයට හරක් දෙදෙනාගෙන ආ යුත්තේ මහපාරෙනි. මහවැස්සි වාහන සද්දෙට බයේ දුවන බැවින් පැටවා හම්බන් කිරීමට තවකෙක් උවමනාය. මෙම අවස්ථාව වැඩිමනක් ලැබුණේ මල්ලීටය. මල්ලි නැති දාට මටත් අවස්ථාවක් නොලැබුණා නොවේ.

ආතාව දකින්නටත් පෙරම ඉවෙන් මෙන් එළදෙන සුපුරුදු ලෙස තප්පුලයි. ‘ආ එනවා එනවා. හිටපන් ඔහොම‘ කියා ආතා කියන්නේ ආතාටත් ඇයව පෙනිලා නොවේ. නමුත් පුදුමෙකට මෙන් මහවැස්සි අපි එන දිහාවම බලා සිටී. ඇයව ගැලවූ විගසම වත්ත පිටිපස්සේ කොස්ගහේ වැටුණ වැල කෑමට දිව යයි. වැල ටික ඉවර වෙනකන් ඇයිව හොල්ලන්නවත් මට බැරිය. පැටියා ගැලවූ වහාම ඇය පැටියා පස්සෙන් යන නිසා වැඩය පහසුය. ඇත්තටම උන් හරක්ය. වැටවල් පාරවල් උන්ට වැදගත් නැත. අපි කොහෙන් ආවත් නැතත් උන්උන්ට හිතෙන පාරේ යයි. මට කල හැක්කේ උන් එක්ක ඇදී යාම පමණි. ආතා ඒ අතින් ශක්තිවන්තය.

ආතාගේ ඇහේ සුද ආවේ ආතාගේ කරුමයටය. පුංචිගේ වදයට අම්මා සමග ඉස්පිරිතාලයට ගොස් සැත්කමක් සදහා දිනයක් ලබා ගත්තේ බොහොම අමාරුවෙන්ය. හරකෙක් බලන්නවත් ඇස් දෙක පෙන්න එපැයි කියා පුංචි නිතර කියන නිසා ඔහුට එය සිත්විය. මල්ලීත් නොසිටි බැවින් හරක් බලන වැඩය බාරවුනේ මටය. ඇත්තටම මට බාරවුනේ පුංචි හදලා දෙන පුන්නක්කුටික ගෙනිහින් ඔවුන්ට බොන්න දෙන එක පමණි. කෙහෙල් ලෙලි, පරණ බත් සමග අනා දෙන බාල්දි දෙක බෑලු මට අපුලය. මේවා මහපාරේත් ටික දුරක් උස්සන් යන එකට වඩා අවුල එක එකා පාර මැද නවත්තගෙන ආතා ගැන ප්‍රශ්න ඇහීමයි. මගේ අකමැත්ත අසාවක් බවට පත්වෙන්නේ ආතාට දෙන තප්පුලව්ව මටත් ලැබෙන විටයි. පුළුවන් ඉක්මනට උන් දෙන්නා ගාවට යන මා බාල්දි දෙක තිබූ විලස එය සුරුස් ගා ඉවර කරන විට ඇයගේ ඔළුව අතගාන්නේ ඒ අසාවමය. මා ඒ විදි ආස්වාදය…

‘ආතාගේ හරක් දෙන්නා නැතිවෙලා කියන්නෙ‘ අම්මා එදා ගෙදරට ගොඩවුන ආතාගෙන් අසන විට මාත් සාලයට ගියෙමි. මෑතකදී ආතාට එළදෙනුන් 3ක් සිටියහ. මහඑකාට තව පැටියෙක් ලැබෙන්නට හිටියාය. ආතා පැත්තක් බලාගෙන බැරූරුම් විදිහට “ඔවු. පෙරේදා නැතිවුණේ” කියා කතාව පටන් ගත්තේය. මහඑකාත් පැටියාත් අතුරුදන්ව ඇත. දෙවනියා එහා වත්තට පැන බේරි ඇතත් ඇතිවූ කම්පනයට ඌ කෑගහන්නේවත් කන්නෙ බොන්නේවත් නැත. ගමේම එවුන් ආරංචිය අම්මාට කියා තිබුණත් ආතා ගෙදර කාටවත් නොකියා ලැබෙන ලැබෙන තැන් වල විපරන් කර ඇත. මුලු පමුණුවේම කරක් ගසා ආතා හොයාගත් විස්තරය නම් ගමේම හරක් නැති වීඇති බවයි. එවලේම ආතාව ලැහැත්ති කරගත් අම්මා ගියේ බෙල්ලන්විල බෝධියට බාර වීමටයි. ආතාගේ ඕනෑකම නවගමුවේ දේවාලයට යාමටයි. වෙනදාට දේවාලයක් කිව්වත් අම්මාට බැනගෙන යන මා කට වහන් හිටියේ ආතාට කවදාවත් නොලැබෙන හරක් දෙන්නා වෙනුවෙනි. දවස් 7ක් බාර ගෙවීමට නවගමුවටත් බෙල්ලන්විලටත් අම්මා සමග ගිය මුත් ආරංචියක් අවේ නැත. ඉතිරි පැටියාට කෑම දෙන්න ගියත් ආතාට වැඩි කල්පනාවක් තිබ්බෙ නැත.

හරක් මරපු ලොරියක් අල්ලලා ආතා කීවේ පුවත පත්තරේ යන්නත් කලියෙනි. ආතා දැන්වත් හිත හදාගනීවි කියා සිතුවත් වුණේ අනෙකකි. ආතාගෙ රුධිර පීඩනය වැඩිවී නැවත අම්මා සමග ඉස්පිරිතාලයට ගොස් බේත් ගෙනාවේය. දරුවන් දෙදෙනෙකුගේ පියෙක්ගේ ජීවිතය අද එක් එළදෙනෙක්ට පමණක් සීමා වී ඇත.

ප.ලි – මෙච්චර කතාවක් ලිව්වේ පුදුම තරහකින්. තමන්ට වාසිදේ විතරක් අමාරුවෙන් බුද්දාගමෙන් හොයන් සාධාරණීකරණය කරගෙන අනිත් එවුන්ට හූ කියන්නත් බලන් ඉන්නවා.  හරක් මරණ වුන් නෙමේ හරක් මස් කන එවුන්ට වෙඩිතියලා මරන්න ඕනෙ කියලා පනතක් ගෙනාවනාවත් මායි ආතයි පක්ෂව ඡන්දෙ දෙනවා.

Previous Older Entries

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 842 other followers

%d bloggers like this: